Aflevering 10: Je innerlijke bagage, een rugzak vol
Het is een Levens Kunst, de Kunst van het Goede Leven, om te ontdekken hoe je als mens vrijer kunt leven – los van je verleden, bewust in het nu. We zijn gestart met de belangrijkste basis: het overlevingspakket en het symbooleffect. Als kind ontwikkel je – vaak niet bewust – een overlevingspakket. Het is een verzameling van gedrag, gedachten, gevoelens en automatische reacties die je hielpen om moeilijke situaties te overleven. Dit pakket beschermde je toen, maar beïnvloedt ook nu nog hoe je als volwassene denkt, voelt en handelt. Vaak zonder dat je het doorhebt.
De vijf vormingsprocessen van het overlevingspakket:
· De Bus – symboliseert je huidige karaktereigenschappen. Deze zijn aangeleerd en afgeleerd in je jeugd, maar niet wie je echt bent.
· Karakterstructuren – zijn de maskers of rollen die je bent gaan aannemen om je staande te houden.
· Afweermethoden – ontstaan om negatieve gevoelens te onderdrukken, maar ze bepalen nog steeds je gedrag.
· Vluchtmechanismen – zorgen ervoor dat je je ware gevoelens vermijdt of niet meer en/of op de juiste manier voelt.
· De Beschermer – een innerlijk deel dat je beschermt, bestaande uit een kinderdeel en een volwassendeel. Het kinderdeel reageert impulsief en mechanisch, het volwassendeel is rationeel en bewust.
Tijdens je jeugd vormen zich symbolen – niet bewuste zintuiglijke waarnemingen die je huidige gedrag aansturen. Deze symbolen activeren het kinderdeel in jou, waardoor je vaak mechanisch reageert op situaties, alsof je verleden jouw keuzes maakt.
Spinoza beschreef drie soorten kennis. In het overlevingspakket herken je de eerste soort: kennis uit zintuiglijke waarneming. Het symbooleffect is hier een mechanisch gevolg van. Er is dan géén sprake van vrije wil – je reageert vanuit je verleden, niet vanuit bewuste keuze.
Vrij worden van het symbooleffect is dé weg naar 100% volwassenheid. Je leert symbolen herkennen en doorvoelen. Je ruilt niet bewuste reacties in, voor bewuste keuzes. Dan leef je vanuit je volwassendeel – met rust, inzicht en vrijheid.
Tot slot: Wie deze weg bewandelt, leert werkelijk vrij te leven. Niet geleid door het verleden, maar bewust aanwezig in het nu. Dat is de kern van de Kunst van het Goede Leven en de hoogste vorm van intuïtieve kennis zoals Spinoza die bedoelde. Geen illusie meer – maar waarheid.
De Kleine Spinoza
In deze serie neemt Jolanda Mathijssen je mee in haar zoektocht naar innerlijke rust, vrijheid en menselijkheid. Met haar levenservaring en passie voor filosofie en bewustwording deelt ze inzichten over hoe we in onrustige tijden toch kalm en verbonden kunnen blijven. Abonneer je op deze inspirerende podcast zodat je geen enkele aflevering hoeft te missen.