De Nieuwe Schatkamer van De Nederlandsche Bank

Sporttassen vol met zwart geld achter in de auto. Het bestaat echt. En toch gaat witwassen vaak op een veel ingenieuzere manier. Dirk van Leeuwen houdt zich al jaren bezig met de bestrijding ervan. Eerst bij het Openbaar Ministerie, nu bij De Nederlandsche Bank. Hij vertelt hoe witwassen in zijn werk gaat en wat de rol van DNB is. De...

Het Europees Parlement buigt zich binnenkort over de digitale euro. Als de parlementariërs akkoord gaat, komt invoering van het nieuwe betaalmiddel een stuk dichterbij. Ging het voorheen vooral over de vraag of zo'n digitale munt wel nodig is, de laatste tijd gaat het ook over de geopolitieke voordelen. Een munt waarbij de transacties geheel in Europese handen zijn. De winkeliers...

Betalen gaat steeds gemakkelijker. Een druk op de knop en je hebt weer iets online gekocht. Of: Buy Now, Pay Later. Steeds populairder, nu kopen, maar je voelt het pas later in je portemonnee. Mooi al die manieren waarmee je kunt betalen, maar het kan ook leiden tot betaalpijn: spijt dat je te snel geld hebt uitgegeven. De Nederlandsche Bank...

Een smartphone bestaat uit zo'n 500 onderdelen, waaronder allerlei zeldzame metalen. En zo zijn er veel meer ingewikkelde producten. Wat nou als een paar onderdelen in het begin van de productieketen nauwelijks meer zijn te krijgen? Bijvoorbeeld door geopolitieke onrust, een pandemie of een oorlog. Een steeds reëler probleem. Wat kan je doen tegen die afhankelijkheid. DNB zocht het uit.

🧍Gasten:...

Energieprijzen stijgen, de inflatie loopt op. Prijsstabiliteit is de kerntaak van centrale banken, ze doen er alles aan wat binnen hun mogelijkheden ligt om de inflatie rond de 2% te krijgen. Wanneer is het verstandig om in te grijpen en wanneer kunnen ze nog beter even wachten? Welke overeenkomsten zijn er met eerdere economische schokken?

Gasten: Annelie Petersen en Marco Hoeberichts...

We gebruiken het iedere dag: geld. Vroeger was dat tastbaar: een bankbiljet of een munt. Tegenwoordig betaal je vooral digitaal. We vertrouwen erop dat dit allemaal goed gaat. Maar daar gaat een ingewikkelde wereld achter schuil. En: zijn crypto's eigenlijk geld? Hoe zit het met stablecoins? En wat is Tokenization?

🧍Gasten: Ria Roerink en Marnix Driesse (DNB)

🎙️Presentatie: Dorinde Meuzelaar, Ruud Slotboom...

De dollar is de dominante munt in de wereld. Dat zal nog wel even zo blijven. Veel landen hebben dollars in reserve. Maar de geopolitieke onrust heeft Europa wel aan het denken gezet. We willen tenslotte niet dat het monetaire beleid verstoord wordt. Daarom wordt het voor meer landen mogelijk om ook euro's in reserve te hebben. Wel tegen een...

Jongeren worden iedere dag blootgesteld aan verleidingen. Via social media bestoken finfluencers jongeren met verhalen hoe je snel rijk kunt worden en waar je je geld aan moet uitgeven om er helemaal bij te horen. Hoe ga je daarmee als ouder om?

Annelou van Noort schreef een boek over financiële opvoeding van kinderen en jongeren. Ze vertelt waar jongeren mee worden...

Dag 12 van de oorlog in het Midden-Oosten. De Straat van Hormuz zit nog steeds dicht, de gas- en olieprijzen zijn gestegen, gevreesd wordt voor een nieuwe ronde van inflatie. Wat zijn de gevolgen voor de Nederlandse en wereldeconomie? Twee economen van De Nederlandsche Bank leggen het uit in onze podcast.

Niek Verhoeven en Rixt Swierstra monitoren iedere dag wat er...

De geopolitieke storm is nog lang niet voorbij. Overal kijken experts naar de risico's. Ook bij DNB. Wat kan er misgaan en hoe bereid je je daarop voor? DNB-econoom Christiaan Pattipeilohy heeft gekeken naar de gevaren in de financiële sector, maar ook voor De Nederlandsche Bank zelf. Bas Heerma van Voss onderzocht de voorbereiding op grote rampen. Zijn overheden bezig...

Steeds meer mensen maken op hun werk gebruik van kunstmatige intelligentie. Meestal voor routinematige klussen, maar het levert ook meer creativiteit op. Mensen zien ook risico's. Verlies ik mijn baan? Gaat A.I. mij in de gaten houden? Zal de arbeidsmarkt door de stormachtige opkomst van kunstmatige intelligentie drastisch veranderen. Gaan veel banen verdwijnen? Stijgt de arbeidsproductiviteit? Anna Salomons, hoogleraar arbeidseconomie, en...

De huizenmarkt is al jaren een hoofdpijndossier. De prijzen blijven stijgen, kopers moeten vaak overbieden en starters hebben een flinke zak geld nodig. DNB-econoom Dorinth van Dijk legt uit waarom dit een hardnekkig probleem is en hoe het kan worden aangepakt. Journalist Malu de Bont wijst op iets anders: de ene starter kan een flinke hoeveelheid geld meenemen van zijn...

De onafhankelijkheid van de Amerikaanse centrale bank, de FED, staat zwaar onder druk. Justitie dreigt met een strafrechtelijk onderzoek tegen de voorzitter van de Federal Reserve Bank, en president Trump wil een bestuurslid van de FED ontslaan. In deze aflevering vertellen hoogleraar Jakob de Haan en DNB-econoom Jip Italianer hoe belangrijk de onafhankelijkheid van centrale banken is. En wat er...

Bijna de helft van de jongeren doet impulsieve aankopen. Waarom? Vooral om zich beter te voelen of om 'mee te doen' met hun leeftijdgenoten. Via social media worden ze verleid tot allerlei aankopen. Heel wat jongeren komen vervolgens in de financiële problemen. In deze special komen de jongeren zelf aan het woord. Ze vertellen hoe ze verleid worden om geld...

Bijna de helft van de jongeren doet impulsaankopen. Vooral om zich beter te voelen of om 'mee te doen' met hun leeftijdgenoten. Via social media worden ze overgehaald tot allerlei aankopen. Heel wat jongeren komen in de financiële problemen. In deze special komen ze zelf aan het woord. Jongeren vertellen hoe ze verleid worden om geld uit te geven, wat...

Het is allemaal zo handig: al die apps op je telefoon, de zoekmachines op internet, de gegevens die naar de cloud gaan. En dat allemaal verzorgd door grote bedrijven die ons telkens weer verrassen met nieuwe handige tools. Maar intussen hebben we in Europa een flinke wake-up call gehad: het zijn maar een paar bedrijven die dat doen en dan...

De pensioentransitie komt op stoom. We gaan de komende jaren over naar een nieuw pensioenstelsel en dat heet met een moeilijk woord 'invaren'. De pensioenfondsen maken plannen en leveren die in bij De Nederlandsche Bank. Daar wordt bekeken of de fondsen zich aan alle regels houden. Dat is niet onbelangrijk, omdat de transitie evenwichtig moet gebeuren. Tenslotte gaat het over...

Cybercriminelen en vijandige staten kunnen banken aanvallen. Bij een geslaagde hack zijn de gevolgen enorm: niet alleen voor de getroffen bank, maar voor de hele financiële sector. Hoe bereid je je voor op dat soort aanvallen? Door te oefenen. Onder begeleiding van De Nederlandsche Bank proberen ethische hackers banken te infiltreren. Dat lijkt echt, maar is het niet. Zo kunnen...

De tulpenmanie, de goudkoorts, de Wall Street Crash, de kredietcrisis: door de eeuwen heen zijn mensen slachtoffer geworden van hun eigen hebzucht. En ze sleepten vaak nietsvermoedende anderen mee. Menselijk gedrag verandert niet: de kans om snel rijk te worden is onweerstaanbaar. Dus worden er enorme risico's genomen. Totdat alles ineenstort. Is er nu een nieuwe tulpenmanie, dit keer in...

De politiek heeft nog niet besloten, maar hij komt steeds dichterbij: de digitale euro. Maar wat heb je eraan? Ging de discussie eerst vooral over de privacy, de laatste tijd gaat het ook over de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven. Daar zou de digitale euro wel eens een oplossing voor kunnen zijn. Of wanneer de stroom uitvalt. Maar dan moet het...

Drie maanden na zijn aantreden als DNB-president is Olaf Sleijpen te gast in onze podcast. De afgelopen jaren zijn een aaneenschakeling geweest van schokken: Covid, de Russische inval in Oekraïne, hoge energieprijzen, ongekende inflatie en het economische beleid van de Trump-administratie. Sleijpen: 'Er komt een volgende economische schok, maar onduidelijk is wanneer en uit welke hoek'. Sleijpen vertelt ook over...

Er gebeuren de gekste dingen met geld. Mensen stoppen het in de magnetron, in de airfryer, begraven het, gooien het in de barbecue of verstoppen het in een deur. Wie een vergoeding wil voor beschadigd geld, kan terecht bij DNB. Mits je meer dan 50 procent van het biljet kunt laten zien. Bij DNB is een laboratorium waar wordt gekeken...

In 2022 heeft De Nederlandsche Bank excuses uitgesproken voor haar betrokkenheid bij het slavernijverleden. We zijn nu een paar jaar verder. Hoe gaat het met de verschillende projecten? En waarom is het belangrijk om te blijven praten over het verleden? We kunnen en willen niet wegkijken voor onze rol in de geschiedenis. Een gesprek met Peggy Brandon, een van de...

Statistiek kan saai lijken, maar is het niet. In een wereld vol desinformatie wordt het steeds relevanter. Want feiten doen ertoe. In deze aflevering praten we met Kitty Rang en Patty Duijm over hun werk bij de afdeling Statistiek van DNB. Zo brengen zij in kaart hoe financiële instellingen met duurzaamheid omgaan. En ze beantwoorden de vraag waarom DNB zich...

De percentages van invoerheffingen blijven ons om de oren vliegen. Dat leidt tot nogal wat onzekerheid. Wat betekent dit voor onze economie? Hoe gevaarlijk is een handelsoorlog en wie heeft er het meeste last van? En hoe gaan centrale banken daarmee om? Tjerk Kroes geeft bij DNB leiding aan een afdeling die deze ontwikkelingen in de gaten houdt.

In de rubriek...

Er moet veel meer geld naar Defensie. Maar wat betekent dit voor onze economie? Waar moet het geld vandaan komen? In Nederland kan ook defensiematerieel worden geproduceerd. Maar loop je dan tegen grenzen aan? En biedt de geopolitieke onzekerheid ook kansen? Bij DNB geeft Tjerk Kroes leiding aan een afdeling die deze ontwikkelingen nauwkeurig in de gaten houdt, voorspellingen doet...

Aflevering 6: Risico's nemen, op leven en dood...

Wie was Metje van Velzen uit de Bethaniënstraat in Amsterdam? Zij leende geld uit aan zeelui om zilver te kopen. Dat was niet zonder risico’s. Als het schip verging, verdween ook het zilver naar de bodem van de zee. Of het geld raakte zoek in Indië, omdat een bemanningslid bezweek aan een tropische...

Aflevering 5: Smokkelzilver en vingerhoedjes

Er was een grote variëteit aan munten aan boord, waaronder ook bijzondere pilaardollars, de allereerste originele dollars ter wereld. Wat nog meer? De beschrijving van de lading is helaas verdwenen. Maar in Batavialand in Lelystad laten curatoren vingerhoedjes zien, een stinkende schoen en aan boord meegesmokkeld zilver.

🧍De serie is tot stand gekomen met medewerking van: maritiem...

Aflevering 4: Een extreem koude winter...

De winter van 1739/1740 was verschrikkelijk. Alles was bevroren. De grachten lagen dicht. Mensen crepeerden op straat van honger, kou en dorst. De jongens en mannen monsterden aan in het Oostindisch huis in Amsterdam, dat nog steeds bestaat. Het was -20. De bemanning maakte zich op om aan boord te gaan van De Rooswijk.

Dat gebeurde...

Aflevering 3: Wie waren de jongens en mannen aan boord?

Het schip De Rooswijk was op weg naar Indië. In deze aflevering horen we meer over het schip en de bijzondere lading. En over de opvarenden. Om hun identiteit te achterhalen was veel geduld en tijd nodig van twee amateur-genealogen, want de bemanningslijst was zoek. Maanden hebben ze doorgebracht in het...

Aflevering 2: Het zilver komt naar boven...

Het was een grote, lastige klus om de lading van het schip De Rooswijk van de bodem van de Noordzee naar boven te halen. Hoe is dat toch gelukt? En niet al het zilver aan boord blijkt van de VOC te zijn. Maar van wie dan wel?

Wat voor bemanning was er aan boord?...

Aflevering 1: Zilverschat op de bodem van de Noordzee 

Aan boord van het schip De Rooswijk was bizar veel zilver aan boord. Een deel daarvan ligt in De Nieuwe Schatkamer van De Nederlandsche Bank. Van wie was al het zilver? En hoe is het zilver uit het schip naar boven gehaald? Wat waren het voor soort munten? In de eerste...

‘Als het zilver kon spreken’, een podcast-special van De Nederlandsche Bank over de bemanning en de lading van het schip De Rooswijk. In De Nieuwe Schatkamer van DNB liggen bijzondere zilveren munten, afkomstig uit het schip dat in 1740 voor de Engelse kust met man en muis is vergaan.

Achter die munten zit een schat aan verhalen: over de waarde van...

Betalen met je telefoon, smartwatch, pinpas: het wordt steeds gemakkelijker. Toch is het verstandig cash in huis te hebben. Waarom? Zijn onze betaalsystemen nog wel veilig in deze onzekere wereld? En waar komt het woord 'pinnen' eigenlijk vandaan?

In de rubriek De Prijsvraag gaat het over de dealing room van De Nederlandsche Bank. Wat doen ze daar?

🧍Gast: Inge van Dijk. Zij...

Alles wat je wilt weten over inflatie. Hoe wordt inflatie eigenlijk gemeten? Waarom werd het leven in april opnieuw duurder? En dan zijn koffie, tabak en chocola nog eens extra veel gaan kosten. Hoe kan dat? Is de inflatie vroeger ook langdurig hoog geweest en hoe kwam daar een eind aan?

In de rubriek De Prijsvraag gaat het over 1- en...

Waarom is de inflatie in Nederland een stuk hoger dan in andere Europese landen? En wat doet De Nederlandsche Bank tegen de inflatie? In Europa is het streefgetal voor de inflatie 2 procent. Waarom eigenlijk? Is 0 procent niet veel logischer?

In de rubriek De Prijsvraag gaat het over de Amerikaanse dollar. Waarom is die zo belangrijk?

🧍Gasten: Eline Adema en Jan...

De podcast De Nieuwe Schatkamer van De Nederlandsche Bank, vernoemd naar de vaste tentoonstelling bij DNB die voor iedereen toegankelijk is.