De Klimaatfietsers aflevering 3: Van klimaatprobleem naar klimaatoplossing

Hosts: Judith Smits (journalist & langeafstandsfietser) en Leo Meyer (klimaatwetenschapper en racefietser)

Gast: Kees van der Leun – ondernemer, energiestrateeg en directeur van Common Futures

Audio-engineering: Klaas Tops

Artwork: John Back

Over deze aflevering

Wat gebeurt er met het energiesysteem nu Nederland versneld overstapt op wind- en zonne-energie? Waarom raakt het elektriciteitsnet steeds voller? En hoe combineren we technologische oplossingen met veranderingen in gedrag en mobiliteit?

Van lange fietstochten door Zuid-Limburg tot discussies over waterstof, netcongestie en CO₂opslag: deze aflevering beweegt voortdurend tussen persoonlijke ervaringen en grote systeemvragen.

Volgende aflevering: een interview met Detlef van Vuuren – hoogleraar Integrated Assessment of Global Environmental Change (Universiteit Utrecht), Spinozaprijswinnaar 2024 en een van de meest geciteerde klimaatwetenschappers ter wereld

In deze aflevering

Hoe Kees van der Leun fietsen combineert met klimaatwerk
De Climate Classic en fietsen langs de toekomstige kustlijn van Nederland
Wat je onderweg ziet veranderen door klimaatverandering
Waarom het Nederlandse elektriciteitsnet steeds vaker vastloopt
De rol van wind op zee, waterstof en groen gas
Hoe opslag en flexibiliteit cruciaal worden in een duurzaam energiesysteem
De spanning tussen marktwerking en overheidsregie in de energietransitie
Waarom langzaam reizen soms een politieke keuze is

De energietransitie uitgelegd

Kees van der Leun laat zien hoe ingrijpend het energiesysteem verandert. Waar energie vroeger relatief voorspelbaar geproduceerd werd, zorgen zon en wind voor een systeem waarin aanbod steeds wisselender wordt.

Daarom zijn nieuwe oplossingen nodig, zoals:

Waterstofproductie op momenten van veel windenergie
flexibele inzet van gascentrales
opslag van energie voor periodes met weinig zon of wind
groen gas uit landbouw- en reststromen
uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet

Klimaatverandering zichtbaar op de fiets

Tijdens lange ritten worden veranderingen in landschap en klimaat tastbaar:

langdurige droogte
heel lage of heel hoge rivier-waterstanden
hetere zomers
verschuivende seizoenen

Fietsen wordt daarmee niet alleen vervoer of sport, maar ook een manier om klimaatverandering direct te ervaren.

Reizen en persoonlijke keuzes

Naast techniek en beleid gaat het gesprek ook over gedrag:

minder vliegen
reizen per trein door Europa
duurzaam vakantie vieren
en de praktische uitdagingen van internationaal reizen met de fiets

Persoonlijke keuzes en klimaat

Ook persoonlijke verantwoordelijkheid komt aan bod.

Kees vertelt over:

Fietsen als duurzaam vervoermiddel
Bewuste keuzes rondom energiegebruik
De rol van individueel gedrag naast systeemverandering
Waarom hoopvolle verhalen nodig zijn om mensen in beweging te krijgen

Kernboodschap

De energietransitie naar netto nul uitstoot van broeikasgassen is technisch en economisch mogelijk, maar vraagt veel meer dan nieuwe technologie alleen. Ook infrastructuur, politiek, gedrag en internationale samenwerking bepalen hoe snel en eerlijk de overgang verloopt. De uitdaging zit niet alleen in techniek, maar vooral in de snelheid waarmee we die oplossingen toepassen. Ondernemers, overheden, wetenschappers en burgers hebben daarin allemaal een rol te spelen.

Highlights (timestamps)

00:00 – Introductie van De Klimaatfietsers

00:02 – Wie is Kees van der Leun?

00:04 – Fietsen, vrienden en de Climate Classic

00:07 – Waarom de energietransitie noodzakelijk is

00:10 – De grootste bronnen van CO₂-uitstoot

00:13 – Wat werkt wel en wat werkt niet?

00:16 – Ondernemerschap en klimaatoplossingen

00:19 – Persoonlijke keuzes en systeemverandering

00:22 – Waarom er reden is voor optimisme

Luistertip

Perfect voor fietsers, ondernemers, beleidsmakers en iedereen die wil begrijpen hoe klimaatoplossingen er in de praktijk uitzien en waarom de energietransitie uiteindelijk vooral een kwestie van doen is.

Cycling 4 Climate

Deze podcast is tot stand gekomen in samenwerking met Cycling 4 Climate. Deze non-profitorganisatie wil op een positieve en energieke manier bewustwording rondom klimaatverandering vergroten en laten zien hoe we samen impact kunnen maken.