Afl. 12: De Verwoesting van de Peperbus

Iedere Bergenaar kent de grote brand van de Peperbus in 1973. Veel minder bekend is dat de Gertrudiskerk en haar toren ruim twee eeuwen eerder al eens vrijwel volledig werden verwoest. Niet door een ongeluk, maar door oorlogsgeweld.

In deze aflevering van De Bergse Podcast nemen Peter en Jos je mee naar de zomer van 1747, toen Franse troepen Bergen op Zoom belegerden. Aan de hand van het indrukwekkende ooggetuigenverslag van predikant Johannes Janssen reconstrueren zij de dramatische gebeurtenissen die uiteindelijk leidden tot de val van de ooit zo onneembaar geachte vestingstad.

Op 20 juli 1747 werd de Gertrudiskerk getroffen door brandbommen en gloeiende kogels. De bovenbouw van de Peperbus stortte in en van het kerkgebouw bleven uiteindelijk vrijwel alleen de buitenmuren overeind.

Maar het verhaal gaat over veel meer dan de verwoesting van een kerk. Janssen beschrijft ook de bloedige Franse overrompeling van 16 september, de plunderingen en zijn eigen wonderbaarlijke ontsnapping aan de dood. Een bijzondere rol is daarbij weggelegd voor Pierre Gosselier, een Franse sergeant die de predikant onder zijn bescherming nam.

Na vijftien maanden bezetting begon Bergen op Zoom aan het herstel. Dankzij hulp en financiële bijdragen uit andere Nederlandse steden kon ook de Gertrudiskerk worden herbouwd. Op 15 oktober 1752 werd het kerkgebouw opnieuw ingewijd.

Een aangrijpende aflevering over een vrijwel vergeten hoofdstuk uit de Bergse geschiedenis. Over de verschrikkingen van oorlog, onverwachte menselijkheid en de veerkracht van een stad die letterlijk uit haar as herrees.

Bronvermelding

Deze aflevering is gebaseerd op:
-het ooggetuigenverslag van Johannes Janssen, predikant te Bergen op Zoom, opgenomen bij zijn leerrede ter gelegenheid van de heropening van de Gertrudiskerk in 1752.
-de zure druiven van 1747: een uitgave van bouwclub WIJ met medewerking van het gemeentearchief Bergen op Zoom. Januari 1997

In deze (proef)aflevering van de Bergse Podcast komt het vergeten verhaal van de laatste Markies van Bergen op Zoom aan bod en een koninklijke dynastie die zich er nog altijd mee verbonden voelt.
We belichten het historisch belang en het spoor naar het huis Wittelsbach. We gaan op zoek naar de betekenis en de legitimiteit van adellijke titels in de huidige tijd en geven antwoord op de vraag of de titel Markies van Bergen op Zoom inmiddels verworden is tot een museumstuk.